Shkurt
AutoCAD është program CAD ku vizatimet teknike ndërtohen kryesisht me vija në 2D, ndërsa ArchiCAD është program BIM ku modelon objektin dhe planimetritë, prerjet e pamjet nxirren prej modelit. Për projektim arkitektonik, kalimi te BIM ia vlen sepse vizatimet mbeten të përputhura, por AutoCAD mbetet i dobishëm për detaje dhe shkëmbim me DWG.
AutoCAD apo ArchiCAD nuk është zgjedhje mes dy programeve të ngjashme, por mes dy mënyrave të punës. AutoCAD është program CAD ku vizatimet teknike ndërtohen kryesisht me vija në 2D; ArchiCAD është program BIM ku modelon objektin dhe planimetritë, prerjet e pamjet nxirren prej modelit. Për projektim arkitektonik kalimi te BIM zakonisht ia vlen, ndërsa AutoCAD mbetet i dobishëm për punë të caktuara.
Ky artikull shpjegon çfarë ndryshon në praktikë, kur ka kuptim të vazhdosh me CAD dhe si të bësh kalimin pa e humbur ritmin.
Çfarë është CAD dhe çfarë është BIM?
CAD (Computer-Aided Design) është vizatimi teknik me kompjuter. Në AutoCAD, programin e Autodesk-ut, një mur vizatohet si dy vija paralele, një dritare si disa vija dhe një simbol, një kuotë si objekt i veçantë. Programi nuk e di se ato vija janë mur; e di vetëm se janë vija në një shtresë.
BIM (Building Information Modeling) është modelimi i objektit me elemente që kanë gjeometri dhe të dhëna. Në ArchiCAD-in e Graphisoft-it, muri ka trashësi, lartësi, shtresa materiali dhe kat ku ndodhet. Dritarja di në cilin mur është dhe e hap atë vetë. Planimetria është pamje e modelit nga lart, jo vizatim i bërë veçmas.
Çfarë ndryshon kur kalon te BIM
Një model, shumë vizatime
Në CAD, planimetria, prerja dhe fasada janë tre vizatime të ndara. Nëse e zhvendos një dritare në planimetri, duhet ta zhvendosësh vetë edhe në fasadë dhe në prerje. Në BIM, të tria janë pamje të të njëjtit model: e zhvendos dritaren një herë dhe ajo lëviz kudo.
Përputhja e dokumentacionit
Gabimi më i shpeshtë në projektet 2D është mospërputhja: një lartësi ndryshe në prerje se në fasadë, një shkallë që nuk del njësoj në dy kate. BIM nuk i eliminon të gjitha gabimet, por i heq ato që vijnë nga kopjimi i së njëjtës informatë në disa vizatime.
Sasitë dhe tabelat
Meqë elementet kanë të dhëna, programi mund të nxjerrë lista: sipërfaqet e hapësirave, numrin e dyerve dhe dritareve, sasitë e mureve sipas llojit. Në CAD këto llogariten me dorë ose me vegla shtesë. Në ArchiCAD, hapësirat modelohen si zona dhe sipërfaqja e tyre llogaritet nga modeli.
Modeli 3D si nënprodukt
Në BIM, modeli 3D ekziston gjithmonë, sepse vizatimet nxirren prej tij. Kjo të ndihmon të kontrollosh volumet, ta shpjegosh projektin te klienti dhe ta eksportosh modelin për vizualizim në programe të tjera.
Tabela krahasuese: AutoCAD vs ArchiCAD
| Kriteri | AutoCAD | ArchiCAD |
|---|---|---|
| Zhvilluesi | Autodesk | Graphisoft |
| Lloji | CAD, kryesisht vizatim 2D | BIM, modelim i objektit |
| Njësia bazë e punës | Vija, harqe, shtresa, blloqe | Mure, soleta, kolona, dyer, dritare, zona |
| Planimetri, prerje, pamje | Vizatohen veç e veç | Nxirren nga i njëjti model |
| Kur ndryshon diçka | Korrigjohet në çdo vizatim | Përditësohet në të gjitha pamjet |
| Sasitë dhe sipërfaqet | Kryesisht me dorë | Nga të dhënat e modelit |
| Formati vendas | DWG | PLN, me eksport në DWG, IFC dhe PDF |
| Ku është më i fortë | Vizatime të shpejta 2D, detaje, shkëmbim DWG | Projekt arkitektonik i plotë dhe dokumentacion i përputhur |
Kur përdoret ende AutoCAD
AutoCAD nuk është zhdukur, dhe ka arsye të mira pse:
- DWG është format i përhapur gjerësisht, prandaj shumë bashkëpunëtorë, gjeodetë dhe institucione shkëmbejnë vizatime në këtë format;
- për një detaj të vetëm konstruktiv, një skicë teknike ose një ndryshim të vogël në një vizatim ekzistues, vizatimi 2D është shpesh më i shpejtë;
- shumë projekte të vjetra ekzistojnë vetëm si vizatime CAD dhe duhet të mirëmbahen ashtu;
- disa zyra dhe disiplina e kanë ndërtuar rrjedhën e punës rreth CAD-it dhe e ndryshojnë ngadalë.
Për këtë arsye, edhe arkitektët që punojnë në BIM shpesh hapin dhe ruajnë skedarë DWG. ArchiCAD i lexon dhe i eksporton ata, kështu që BIM-i nuk të izolon nga bashkëpunëtorët që punojnë në CAD.
Si të bësh kalimin nga AutoCAD te ArchiCAD
Pengesa më e madhe nuk është programi, por mënyra e të menduarit. Në CAD pyet "si ta vizatoj këtë?", në BIM pyet "çfarë është ky element dhe ku ndodhet?". Disa hapa që e lehtësojnë kalimin:
- Fillo me një projekt të vogël, p.sh. një shtëpi njëkatëshe, jo me projektin më të madh të zyrës.
- Përcakto katet dhe lartësitë para se të vizatosh murin e parë.
- Mos e rivizato planimetrinë me vija; modelo mure, soleta dhe hapje që e prodhojnë planimetrinë vetë.
- Përdor një DWG ekzistues vetëm si bazë për t'u orientuar, pastaj modelo mbi të.
- Mëso herët si nxirren prerjet, pamjet dhe layout-et, sepse aty shihet vlera e vërtetë e BIM-it.
Prit që projektet e para të ecin më ngadalë se në AutoCAD. Në fillim do të duket se po humb kohë me cilësime: llojet e mureve, lartësitë e kateve, parametrat e dritareve. Kjo kohë kthehet sapo fillojnë ndryshimet e projektit, sepse nuk ke më nevojë të korrigjosh të njëjtën gjë në pesë vizatime. Zakonisht vlera e BIM-it shihet më qartë në ndryshimin e parë të madh që kërkon klienti.
Hapat konkretë për këtë pjesë të fundit i gjen te udhëzimi si të bësh planimetri, prerje dhe pamje në ArchiCAD.
AutoCAD apo ArchiCAD: kur të zgjedhësh secilin
Nëse puna jote është kryesisht vizatim teknik 2D, detaje ose redaktim i vizatimeve të të tjerëve, AutoCAD mbetet vegël praktike. Nëse projekton objekte nga koncepti deri te dokumentacioni, BIM-i të kursen kohë në çdo ndryshim dhe të jep dokumentacion më të qëndrueshëm.
Nëse po zgjedh mes dy programeve BIM, jo mes CAD-it dhe BIM-it, lexo krahasimin ArchiCAD apo Revit.
Kursi ArchiCAD në Prishtinë: nga vijat te modeli BIM
TenTen Academy nuk mëson AutoCAD. Në trajnimin 48-orësh, vizatimet teknike nuk vizatohen me vija, por nxirren nga modeli BIM në ArchiCAD: planimetritë, prerjet, pamjet dhe layout-et e një projekti real që e zhvillon nga fillimi deri në fund. Kjo është pikërisht mënyra e punës që përshkruam më lart.
Trajnimi zhvillohet fizikisht në Dukagjini Tower, Prishtinë, dhe është i përshtatshëm edhe për ata që nuk kanë punuar kurrë me CAD. ArchiCAD është pjesë e programit të plotë bashkë me SketchUp, 3ds Max + Corona dhe AI, dhe nuk merret si modul i veçantë. Shiko përmbajtjen e kursit ArchiCAD ose regjistrohu nëse je gati ta bësh kalimin te BIM.
