Shkurt
Në ArchiCAD nuk i vizaton planimetritë, prerjet dhe pamjet veç e veç: i nxjerr nga modeli BIM. Planimetria del nga katet, prerjet dhe pamjet nga markerët që vendos në plan; i ruan si pamje në View Map, i vendos në fletë në Layout Book dhe i publikon në PDF me Publisher.
Planimetria në ArchiCAD nuk vizatohet, por nxirret nga modeli BIM. Planimetritë dalin nga katet e modelit, prerjet dhe pamjet nga markerët që vendos në planimetri, dhe të gjitha ruhen si pamje, vendosen në fletë dhe publikohen në PDF. Ky udhëzim e shpjegon këtë rrjedhë pune hap pas hapit, nga modeli deri te dorëzimi.
Emrat e veglave më poshtë janë në anglisht, siç i sheh në program. Menytë dhe vendndodhja e disa komandave ndryshojnë nga një version në tjetrin, prandaj këtu fokusohemi te konceptet, jo te çdo klikim.
Si e organizon ArchiCAD dokumentacionin: Navigator
Gjithçka kalon përmes paletës Navigator, e cila ka katër harta:
- Project Map: pikëpamjet e modelit, pra katet, prerjet, pamjet (elevations), pamjet e brendshme, detajet dhe pamja 3D. Këtu modelon.
- View Map: pamjet e ruajtura. Një pamje është një pikëpamje nga Project Map me cilësimet e veta: shkallën, kombinimin e shtresave, opsionet e shfaqjes së modelit dhe mbishkrimet grafike.
- Layout Book: fletët për printim, të organizuara në nëngrupe dhe të bazuara në Master Layout, që mban kornizën dhe tabelën e titullit.
- Publisher Sets: grupet e pamjeve dhe fletëve që publikohen bashkë, me formatin e daljes.
Rrjedha është gjithmonë e njëjtë: modelon në Project Map, ruan pamje në View Map, i vendos në Layout Book dhe publikon me Publisher. Meqë të gjitha lidhen me modelin, çdo ndryshim në model kalon në të gjitha nivelet.
Hapi 1: katet dhe planimetritë
Planimetria në ArchiCAD është prerje horizontale e modelit në një kat. Prandaj hapi i parë, edhe para se të modelosh murin e parë, është të përcaktosh katet (stories) dhe lartësitë e tyre te cilësimet e kateve. Çdo kat ka emrin dhe kuotën e vet.
Kur modelon mure, soleta, kolona, dyer e dritare në një kat, ai kat në Project Map është tashmë planimetria jote. Nuk ke nevojë për vizatim të veçantë: ajo që sheh është modeli i prerë në lartësinë e përcaktuar për prerjen e planimetrisë.
Disa këshilla praktike:
- vendos lartësitë e kateve sipas projektit real, sepse prej tyre varen prerjet dhe pamjet;
- përdor zona për hapësirat, që sipërfaqet dhe emrat e dhomave të dalin nga modeli;
- kontrollo se cilat elemente shfaqen në cilin kat, p.sh. çatia ose shkallët që kalojnë disa kate.
Hapi 2: prerjet dhe pamjet e fasadave
Prerjet krijohen me veglën Section: vizaton vijën e prerjes në planimetri, përcakton drejtimin e shikimit dhe thellësinë, dhe ArchiCAD krijon një pikëpamje të re në Project Map. Pamjet e fasadave krijohen në të njëjtën mënyrë me veglën Elevation, ndërsa për muret e brendshme, p.sh. të kuzhinës ose të banjës, ekziston Interior Elevation.
Markeri që mbetet në planimetri lidhet me prerjen. Nëse e zhvendos ose e rrotullon, prerja ndryshon. Prerjet mund të përditësohen automatikisht ose me dorë kur ndryshon modeli; për projekte të mëdha, përditësimi me dorë e mban programin më të shpejtë.
Për pamje 2D që i plotëson vetë, si detajet konstruktive, ekzistojnë veglat Detail dhe Worksheet. Ato zakonisht nisin nga një pjesë e modelit, por përmbajtja e tyre plotësohet me vizatim 2D.
Hapi 3: kuotat, tekstet dhe anotimi
Një planimetri bëhet vizatim teknik vetëm me anotim. Veglat kryesore janë:
- Dimension për kuotat lineare, që lidhen me elementet e modelit dhe ndryshojnë bashkë me to;
- Level Dimension për kuotat e lartësive në planimetri;
- Label për etiketat që lexojnë të dhënat e elementit, p.sh. llojin e murit;
- Text për shënime të lira;
- etiketat e zonave për emrin dhe sipërfaqen e hapësirave.
Kuotat e lidhura me modelin janë një nga përfitimet më të mëdha të BIM-it: kur e zhvendos murin, kuota përditësohet vetë. Anotimi vendoset në pamjen e katit ose të prerjes, kështu që secila planimetri ka kuotat e veta.
Hapi 4: nga pamjet te fletët dhe PDF-ja
Pamjet e ruajtura dhe shkalla
Para se ta vendosësh një planimetri në fletë, ruaje si pamje në View Map. Pamja i ruan të gjitha cilësimet e shfaqjes:
- shkallën, p.sh. 1:100 për planimetri të përgjithshme ose 1:50 për më shumë detaj;
- kombinimin e shtresave (layer combination), që përcakton çfarë shihet, p.sh. mobilimi apo jo;
- opsionet e shfaqjes së modelit (Model View Options) dhe mbishkrimet grafike (Graphic Overrides);
- shkallën e detajit të shtresave të mureve dhe soletave.
Kështu mund të kesh nga i njëjti kat disa pamje: një planimetri me mobilim për klientin, një pa mobilim me kuota për ndërtim, dhe një për instalimet. Modeli mbetet një; ndryshojnë vetëm cilësimet e pamjes.
Tekstet dhe kuotat në ArchiCAD kanë madhësi në letër, jo në model. Kur ndryshon shkallën, ato mbeten të lexueshme, ndërsa modeli zmadhohet ose zvogëlohet.
Layout Book dhe publikimi në PDF
Në Layout Book krijon fletët (layouts). Çdo fletë bazohet në një Master Layout, ku vendos kornizën, tabelën e titullit dhe të dhënat e projektit një herë për të gjitha fletët.
Pamjet nga View Map i tërheq në fletë dhe ato bëhen drawings, vizatime të lidhura me pamjen burimore. Kur ndryshon modeli, vizatimi në fletë përditësohet, automatikisht ose kur e përditëson ti, sipas cilësimit. Mund të vendosësh disa vizatime në një fletë, p.sh. dy planimetri dhe një prerje, secila me shkallën e vet.
Për dorëzim përdor Publisher: krijon një Publisher Set, shton fletët që të duhen dhe zgjedh formatin, zakonisht PDF për dorëzim dhe DWG për bashkëpunëtorët që punojnë në CAD. Publisher Set ruhet me projektin, kështu që herën tjetër e publikon gjithë dokumentacionin me një veprim, pa i eksportuar fletët një nga një.
Gabimet më të shpeshta te fillestarët
- Vizatojnë planimetrinë me vija 2D sipër modelit në vend që të modelojnë elementet.
- Nuk i përcaktojnë katet në fillim dhe pastaj i zhvendosin elementet nga një kat në tjetrin.
- Vendosin pikëpamje direkt në fletë pa i ruajtur më parë si pamje me cilësimet e duhura.
- Kthejnë prerjet në vizatime statike 2D për t'i rregulluar shpejt, dhe humbin lidhjen me modelin.
- Eksportojnë PDF fletë për fletë në vend që të përdorin Publisher.
Nëse vjen nga AutoCAD, gabimi i parë është më i zakonshmi. Krahasimi AutoCAD apo ArchiCAD e shpjegon pse ia vlen të mendosh me model që në fillim.
Ta mësosh ArchiCAD-in mbi një projekt real
Në trajnimin 48-orësh të TenTen Academy, kjo rrjedhë pune, nga katet dhe muret deri te planimetritë, prerjet, pamjet dhe layout-et, mësohet mbi projektin tënd real, jo mbi ushtrime të izoluara. I njëjti projekt pastaj modelohet në SketchUp, renderohet në 3ds Max + Corona dhe prezantohet me ndihmën e AI-së. Trajnimi mbahet fizikisht në Dukagjini Tower, Prishtinë.
ArchiCAD është pjesë e programit të plotë dhe nuk merret veçmas. Shiko çfarë përfshin kursi ArchiCAD ose regjistrohu. Nëse po mendon ende cilin program BIM të mësosh, lexo krahasimin ArchiCAD apo Revit.
